Een heldere duik in de kledingindustrie

Water. Het is voor ons zoiets vanzelfsprekends dat je misschien niet stilstaat bij hoeveel water je dagelijks verbruikt. Niet alleen voor je dagelijkse thee of wc-bezoek heb je water nodig, ook als je kleding koopt verbruik je water. Dat zie je niet, maar om je kleding te maken is veel water verbruikt. Voor één onderbroek al wel 700 liter. In deze blog kom je precies te weten hoe het zit.

De campagne voor duurzame kleding

Om hoeveel gaat het?

In totaal verbruikt de katoenteelt jaarlijks 256.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000 liter water. Dat spreek je uit als 256 quintiljoen. Ik kan me er maar moeilijk een voorstelling van maken. In Nederland dragen we hier behoorlijk aan bij; ons kleine landje importeert jaarlijks 2,9 quintiljoen liter.

Hoeveel water zit er in mijn kleding?

Dat is lastig om precies te zeggen. Een belangrijke factor is waar het katoen is geteeld. Op nummer 1 staat het warme droge India met 21.500 liter per kilo. Gemiddeld is 10.000 liter water nodig om één kilo katoen te produceren. Dat betekent dat er gemiddeld 2.700 liter water in je T-shirt zit en 700 liter in je boxershort.

Waar komt al dat water vandaan?

In de katoenteelt bestaan drie soorten water. Je hebt groen water, dat is regenwater dat door de katoenplanten wordt opgenomen. Daarnaast heb je blauw water, dat is oppervlaktewater uit omliggende sloten, meren en rivieren dat wordt gebruikt voor het besproeien van de katoenvelden en voor de natte processen in de verdere kledingproductie. Tenslotte heb je grijs water, dat is industrieel afvalwater. Het totaal van deze drie soorten is de zogenaamde watervoetafdruk van jouw kleding.

Wat is het effect van al dat waterverbruik?

Aralmeer 2000

Dat een katoenplantje veel water nodig heeft is nog tot daar aan toe, maar het probleem zit hem in het feit dat er gemiddeld 42 procent blauw water nodig is. Dat water moet dus - met een duur woord - geïrrigeerd worden uit omliggend oppervlaktewater en daar gaat het mis.
Het meest sprekende voorbeeld is het Aralmeer in Oezbekistan. Dat gigantische meer droogte zo goed als op doordat het water gebruikt werd om katoenvelden mee te besproeien. Dit had dramatische consequenties voor het lokale klimaat en de bevolking. Alle pesticiden, kunstmest en ontbladeringsmiddelen hebben de bodem en het water ernstig vervuild. Wat over is gebleven is een dorre vlakte bedekt met giftig zout. Dit zout veroorzaakt ernstige gezondheidsproblemen als keelkanker en tyfus bij de bewoners van het gebied. Daarnaast heeft het slinken van het meer geleid tot veranderingen in het lokale klimaat en een afname van de visvangst.

Wat zijn de alternatieven?

Aralmeer 2013

Hennep, brandnetel en bamboe kom je overal op internet tegen als duurzaam alternatief voor katoen. Hoewel ze vele malen minder water en pesticiden nodig hebben om te groeien, is transparantie in het productieproces ver te zoeken. Zo heb je chemicaliën (viscose) nodig om van hard bamboe zachte kleding te maken. Vragen als hoe met deze chemicaliën wordt omgegaan en of de arbeiders beschermt blijven van deze bijtende stoffen worden niet beantwoord. Veel potentie dus voor de toekomst, maar nu nog even niet.

Is het dan helemaal hopeloos?

Het antwoord is: nee niet helemaal. Na lang zoeken kwam ik tot het beste alternatief van dit moment: 'rainfed' geteelde bio-katoen met GOTS keurmerk. Een hele mond vol voor drie simpele stappen:

1. Bio-katoen
   Biologisch katoen wil zeggen dat het katoenplantje geen of alleen natuurlijke bestrijdingsmiddelen krijgt, zoals knoflook en geurstoffen die schadelijke insecten wegjagen. Daarnaast wordt bij de teelt van biologisch-katoen uitputting van de grond tegen gegaan door de katoenteelt af te wisselen met granen- en peulvruchtenteelt.
2. Rainfed
   Wanneer je katoen teelt in een vochtiger klimaat heb je minder irrigatiewater nodig, dat spreekt voor zich. Zo valt tot een kwart te besparen ten opzichte van het wereldgemiddelde en wel tot 70 procent water te besparen in vergelijking met landen als India. Dat heeft minder impact op de waterstand in een gebied, en daarmee ook minder effect op de natuur om de katoenplantages heen en de beschikbaarheid van zoet drinkwater voor de lokale bevolking.
3. GOTS-gecertificeerd
   GOTS staat voor de Global Organic Textile Standard. Kleding met dit keurmerk biedt je de zekerheid dat het zonder slavenarbeid en gevaarlijke chemicaliën is gemaakt – van katoenplant tot T-shirt. Wel zo prettig, toch?!

Waar koop ik dat dan?

We hebben het je makkelijk gemaakt! Op www.underwearrun.nl vind je een overzicht van verantwoorde merken en winkels.

Daarom rennen we in ondergoed

Er valt nog veel te verbeteren in de kledingindustrie, zeker wat betreft waterverbruik. Het wordt tijd dat we in gaan zien dat water een schaars goed is. Met de Underwear Run willen we laten zien dat het anders kan en proberen we consumenten en bedrijfsleven te inspireren hun visie op kleding en mode te veranderen. Consumenten hebben veel macht, maar het is het bedrijfsleven dat uiteindelijk actie moet ondernemen. Laten we ze een handje helpen door het goede voorbeeld te geven.

Groetjes, Niels
voorzitter JMA

JMA Springlevend

JMA bestaat al een aardig tijdje (bijna 25 jaar) en je gaat je bijna afvragen of we nog wel jong, actief en met het milieu bezig zijn. Na de ledendag weet ik het in ieder geval zeker: dat zijn we! We hebben een supertoffe dag gehad waarbij we in het zonnetje hebben gezeten, lol hebben gehad, en serieuze discussie hebben kunnen voeren. De ideale mix voor een zaterdag! En hoe dat dan zit met jong, actief en milieu? Dat zal ik even toelichten.

De J van JONGEREN

Als je op de ledendag was, dan heb je het zelf gezien. Was je er niet? Bekijk dan de foto's als je me niet gelooft. Het is echt waar! Een gezellige groep met JONGEREN tussen de 14 en 25 jaar is heel de dag gezellig in de weer geweest.

De M van MILIEU

Natuurlijk zijn we bezig met MILIEU! Het zou gek zijn als JMA niet met dat thema aan de slag zou zijn. Ook op de ledendag was er ruimte genoeg voor inhoudelijke verdieping. In groepjes zijn we op zoek gegaan naar de oplossing voor drie problemen waar onze werkgroepen zich mee bezig houden.
Hoe kan de voedselverspilling op middelbare scholen worden tegengegaan? Door een voedselinruilpunt! Had jij daar al aan gedacht?
Hoe kan de energieverspilling in huis worden tegengegaan? Door een app die je de kans geeft om echte dingen te doen, in plaats van achter je beeldscherm te hangen! Ken jij #drytunes al? :-)
Hoe kan afval effectief worden geupcycled? Door een interactieve gids te volgen!
Stuk voor stuk milieuproblemen waar nog geen oplossing voor was bedacht, en waar we ons op hebben uitgeleefd. En alsof dit nog niet genoeg inhoudelijke brainstorm was, volgde er ook nog een inhoudelijke discussie met Niels over 'DIY versus (overheids)instanties'. Wie zet de milieuverandering in gang en wat is onze rol?

De A van ACTIEF

Leuk zo'n ledendag, maar ik hoor je denken: 'Hoe ACTIEF zijn jullie nu eigenlijk?' Zelfs op de ledendag was er tijd voor actie. In het zonnetje hebben we een leuke, soms uitdagende, maar vooral gezellige speurtocht gelopen! Met een smakelijk paaseitjessysteem. Jammie!
De ledendag was heel gezellig en er zijn genoeg nieuwe ideeën ontstaan waar je vast snel meer over gaat horen. Voor nu hoop ik dat ik je heb overtuigd, JMA is JONG, ACTIEF en bezig met MILIEU!

Tot snel!
Anneloes

De eerste stappen op de groene loper

Ritsen die niet sluiten, broeken die nét 5 centimeter te kort of te lang zijn, schoenen die met geen mogelijkheid aangaan, en modellen die uren te laat komen opdagen; zo heb ik me de hectische aanloop van een modeshow altijd voorgesteld. Gelukkig strookt mijn rijke verbeelding niet altijd met de werkelijkheid, zo bleek een maand geleden, toen de werkgroep Internationale Rechtvaardigheid aan den lijve ondervond hoe het er achter de schermen bij een modeshow aan toegaat.

De Fashion for the Future logo

Toen ik bijna een jaar geleden begon in het bestuur van JMA was mijn voornaamste doel om samen met de werkgroep Internationale Rechtvaardigheid aan de slag te gaan met het thema duurzame mode. Ik heb zelf altijd al een voorliefde gehad voor mooie kleding, maar de laatste tijd voelde ik me steeds schuldiger wanneer ik een nieuw T-shirt kocht bij de H&M of een leuk jurkje bij de Zara. Door programma’s zoals “Bloed, Zweet, en Luxeproducten” en campagnes van o.a. Greenpeace werd ik me namelijk steeds bewuster van de milieu- en mens-onvriendelijke omstandigheden in de mode-industrie. Steeds meer begon ik de noodzaak te zien van een jongereninitiatief voor duurzame en eerlijke kleding die gemaakt is zonder vervuilende bestrijdingsmiddelen en waterverspilling, en met goede werkomstandigheden voor de arbeiders. Deze noodzaak werd voor mij alleen maar urgenter met de recente ongevallen in kledingfabrieken in Cambodja en Bangladesh.

Op een manier kenmerkend voor JMA, koos de werkgroep ervoor om het thema aan te pakken met een positieve insteek. Dus geen negatieve campagne over de misstanden in de mainstream mode-industrie, maar een optimistisch beeld over alle mogelijkheden van duurzame mode, onder de naam “Fashion for the Future.” Door middel van een modeshow op de Dam in Amsterdam wilden we tonen dat er voor jongeren steeds meer manieren zijn om hun kledingkast te vullen met milieuvriendelijke en eerlijke kleding zonder daarvoor heel diep in de buidel te hoeven tasten.

De modellen over de groene loper

Na maanden vergaderen, brainstormen, en mailen was het op 15 juni eindelijk zo ver. De modellen waren geregeld, de visagisten en haarstylisten waren geboekt, de politie en gemeente waren ingelicht, en de kleding was gul gedoneerd door de verschillende vintage- en duurzame winkels in Amsterdam. Met al dat regelwerk was het maar goed dat de werkgroep-leden bleken te beschikken over onverwachte talenten, zoals een jaloersmakend schrijftalent (handig voor de promotie!) en een uitgebreid netwerk. Daardoor was op de dag van de modeshow de verwachte hectiek ver te zoeken en verliep alles van een leien dakje. Nou ja, bijna alles.

De modeshow leverde ons in ieder geval onverwacht veel media-aandacht op. Niet alleen werd de actie aangekondigd op Glamour.nl maar ook stonden we met een mooi artikel in het Noord-Hollands Dagblad. Verder hebben we tijdens de modeshow met een hoop jongeren gesproken, wat soms leidde tot leuke discussies en vooral vaak enthousiaste reacties! Gezien het succes van de “Fashion for the Future”-modeshow zijn we als werkgroep vastbesloten om door te gaan met deze campagne. Laat het brainstormen dus maar weer beginnen!

Lijkt het jou leuk om mee te denken over de nieuwe actie van Fashion for the Future, sluit je dan aan bij de werkgroep door te mailen naar: alexandra@jma.org.